Artikel ANS oktober '97

 

   

Precies 138 jaar na
Darwins Origin
of Species gaat Peter
Scheele in de
tegenaanval. 24
November verschijnt
het boek waarmee

Scheele, bekend van EO-straatinterview-
programma’s als 'Peter', hoopt af te rekenen met de evolutietheorie. Volgens de Jezus-fan
is het sinds de schepping 'genetisch bergafwaarts' gegaan. Vanwaar dit zeer pretentieuze project?

 Tekst: Maarten Post
Foto: Sander van der Maden
  

  

Jezus-fan Peter Scheele 
‘Let’s beat Darwin’
Twee oorbelletjes, linnen gympies en een heel vlotte babbel. Temidden van z'n Jezus-merchandise in Studio Dubbel en Dwars in Eindhoven, komt Peter Scheele (35) in eerste instantie net zo over als op tv: een gast met veel bravoure die de waarheid in pacht meent te hebben. Hij maakt de ene grap na de andere en serveert koffie in Jezus- fanclubmokken. Aan de muur hangt een 'touched by the Master'-cap. 

Toch blijkt dat beeld van de televisiemaker al snel te eenzijdig. Slechts zeer af en toe zet hij 'm op de automatische EO-piloot. Scheele geeft serieus antwoord op vragen zonder ook maar een keer te reagerenmet een tegenvraag, een middel waarvan hij zich in zijn straatinterview- programma's nogal eens bedient. Hij blijkt er bovendien geen moeite mee te hebben om zijn eigen twijfels en onzekerheid te bespreken, de pretentieuze 'Let's beat Darwin'-posters op de kast ten spijt. 

'Let's beat Darwin'. Dat is het motto van het project dat momenteel al Scheeles tijd in beslag neemt. Eerder sprak Scheele na een training bij Youth for Christ mensen op straat aan over het geloof, richtte hij de Jezus-fanclub op en debuteerde hij in 1987 bij de EO, waarvoor hij inmiddels ruim honderdvijftig programma's heeft gemaakt. Op 24 november, dezelfde datum waarop Darwins Origin of Species in 1859 uitkwam, zal zijn boek Degeneratie: het einde van de evolutietheorie verschijnen. 

 'De evolutietheorie klopt van geen kant. En dat is logisch, want Darwin had geen enkel benul van de complexe biochemische werkelijkheid', aldus Scheele. Hij steekt een zeer technisch verhaal af. Het DNA, eiwitstructuren, aminozuren, genen en mutaties passeren de revue. Concluderend stelt Scheele dat macro- evolutie een genetische onmogelijkheid is. Bovendien komt hij met een wetenschappelijk alternatief op de proppen. Met zijn 'degeneratiemodel' gaat Scheele ervan uit dat nie.uwe variaties ten opzichte van de soort waaruit ze ontstaan zijn genetisch armer zijn. 

 Voorwaar boude uitspraken voor iemand die geen biologie gestudeerd heeft. Ben je onderlegd om dergelijke uitspraken te doen? Is het hele project niet een grote publiciteitsstunt?

'Nee, dat is het niet. Het klinkt inderdaad pretentieus, maar ik heb me echt in de materie verdiept. Het boek is wel degelijk geschreven om inhoudelijk een punt aan de orde te stellen. Elk argument dat ik gebruik, onderbouw ik met citaten uit boeken die gewoon op de universiteit gebruikt worden. Dat ik geen bioloog ben, beschouw ik zelfs als een voordeel. Als je op de universiteit hebt rondgelopen kun je zo zijn opgevoed dat je manier van denken automatisch in een bepaalde richting gaat. Ik denk dat ik als buitenstaander een originele, frisse kijk op de zaken heb.' 

Denk je met deze theorie werkelijk 150 jaar biologische wetenschap onderuit te halen? Heb jij het ei van Columbus gevonden? 
Scheele peinst. 'Kijk. Ik zal natuurlijk zeggen dat ik het ei van Columbus gevonden heb. lk bedoel...' Hij lacht. 'Ja, ik heb het ei van Columbus gevonden. 'Ik stel in ieder geval een punt aan de orde. Of mijn theorie helemaal klopt zal wel blijken uit reacties die ik erop krijg.' 

Heb je al reacties gekregen? 
'Via het internet krijg ik erg veel reacties. Op mijn homepage staat namelijk een complete voorpublicatie van het boek. De reacties leiden soms tot aanpassingen van de tekst. Ook wetenschappers hebben gereageerd, met name uit Wageningen. Nog niet veel die me afkraken trouwens. Wel wetenschappers die het fantastisch vinden dat ik dit 'rnit'ratief genomen heb. Zij waarderen het dat ik niet klakkeloos meega met de geaccepteerde kennis van dit moment. Ik zet momenteel een comite van aanbeveling op poten van wetenschappers die vanuit hun professie een kritische kanttekening plaatsen en een aanbeveling doen.' 

Waarom doe je eigenlijk al die moeite om de evolutietheorie onderuit te halen? 
'Ik denk dat de evolutietheorie een filosofisch interpretatiekader voor biologen is geworden.' Ze hangen er biologische gegevens aan op, zoals aan een kapstok. Als ze iets ontdekken, kijken ze waar het past. En als ze iets aan het rekje kunnen hangen zeggen ze: "Zie je wel: het zoveelste bewijs dat de evolutietheorie klopt".'

 
 

Toch kan ik me niet voorstellen dat je puur door wetenschappelijke interesse gedreven wordt. 
'Dat klopt. De evolutietheorie gaat veel verder dan alleen maar biologische waarheid. Voor biologen is de evolutietheorie een interpretatiekader, maar voor de mensen van alledag die niet diep in die materie zitten, is het een filosofie, een levensovertuiging of zelfs een religie. Ik denk dat het zover gaat dat de evolutietheorie de basis is van niet-christelijk en atheistisch denken in de westerse wereld. Sinds Darwin hebben mensen die niet in God willen geloven een verstandelijk argument om dat niet te doen.' 

Dat argument wil je onderuit halen? 
'Dat is ten diepste de reden voor mij. Als de evolutietheorie zo zwaar.weegt en de vorm van een filosofisch of religieus systeem aanneemt, een argument wordt voor mensen om niet meer in God te geloven, dan moet daar maar eens wat aan gedaan worden. 'Ik ga puur wetenschappelijk te werk. Er staat niet een bijbeltekst in het boek, want dat is voor mensen die niet in de bijbel geloven geen argument. Nou goed, dan zal ik proberen met puur wetenschappelijke argumenten te laten zien dat een redelijk alternatief voor de evolutietheorie mogelijk is. En aan de degeneratie moet de conclusie verbonden worden dat het begonnen moet zijn met een creatie van in complexiteit verschillende oertypen of iets dergelijks. Daar wijd ik dan ook over uit.' 

Dus dat is waar je eigenlijk naar toe wil? 
'Ik wil God als Schepper teruggeven aan de mens.' 

Als een Schepper van degenererende wezens? 
'Nou, dat niet. God heeft volgens mij wel degelijk volmaakte wezens op de wereld gezet. Het is alleen al vrij snel faliekant mis gegaan. Wanneer precies weet ik niet. Wellicht is de hoeveelheid straling en giftige stoffen in de atmosfeer, die genetische kopieerfoutjes veroorzaken, na de zondvloed sterk toegenomen. 

'Dergelijke vragen worden in het boek echter niet behandeld. Ik stel slechts vast dat op genetisch niveau sprake is van degeneratie. En wat betreft de waarom-vraag: wij kunnen de drijfveren van God niet blootleggen.' 

Wil je in feite niet gewoon mensen bekeren, net als in je tv-programma's? 
'Nee, want dat kan ik niet. Ik denk alleen wel dat er een God is en dat Hij met mensen te maken wil hebben. En het is niet helemaal in orde als mensen zeggen "ik wil niets met God te maken hebben", omdat ze het leven aan Hem te danken hebben. 'Op allerlei wijzen probeer ik dat.aan de orde te stellen. Maar op een manier waarvan ik hoop of denk dat mensen het niet onprettig vinden. Ik ben helemaal niet vies van humor of confrontatie. Ik probeer discussies aan te zwengelen, mensen aan het denken te zetten, te prikkelen. Maar ik ben niet zo dat ik mensen tegen wil en dank het evangelie door de strot wil duwen.' 

Hoe kijk je aan tegen atheïsten? 
'Ik denk dat het leven zoals het nu geleefd wordt, niet het leven is zoals God het bedoeld heeft en ook niet zoals Hij het gemaakt heeft. Dat Hij heel andere dingen voor ogen had. Maar het is grandioos mis gegaan. Ik denk dat God van plan is een nieuwe wereld te maken en dat Hij een plan met ons heeft. Maar als mensen daar niets mee te maken willen hebben, wat moet je dan? Als ik straks zeg: "Je bent een aardige 

gozer. Zullen we zo een pilsje gaan drinken en vrienden worden?" Kun je zeggen: "Leuk en aardig maar ik ga straks weer naar huis. Laat maar zitten." Dan houdt het op. Ik heb alleen wel zoiets van: laten we er eens over praten voordat je definitief de keuze maakt dat je niks met God te maken wil hebben.' 

Wanneer ben je zelf met het geloof in aanraking gekomen? 
'Grappig genoeg ben ik eigenlijk tot geloof gekomen door de evolutietheorie. Ik was een jaar of zestien en werd op de middelbare school met die theorie geconfronteerd. Ik wilde toen weten hoe het in elkaar zit. Of er een God is die de wereld geschapen heeft. Ik had er geen vrede mee om te leven zonder dat te weten. Het maakt nogal een verschil of je er toevallig bent, of dat er een God is die een plan met je heeft. Ik ben toen op onderzoek uitgegaan. Heb allerlei boeken gelezen. Was geabonneerd op Kijk
'Bovendien moest ik op het VWO een biotoop onderzoeken. Ik had toen herderstasjes gedroogd. Ik dacht: "Het is toch wel ongelofelijk! le hebt zo'n zaadje, daar komen worteltjes uit, om het te laten groeien. Dan volgt een stengeltje, voor de blaadjes. Die dienen ervoor het zonlicht op te vangen zodat fotosynthese plaats kan vinden, zodat het plantje kan groeien en er bloemetjes aan kunnen komen. Bloemetjes om bijen te lokken, die moeten zorgen voor bevruchting en zaadjes. Zaadjes die zich kunnen verspreiden zodat nieuwe plantjes ontstaan." 

Pms.tif (119895 bytes)

 
 

'Alles van zo'n plantje is erop gericht om te leven en de soort in stand te houden. Ik dacht toen: "Dat is gek zeg. Dat geldt ook voor konijnen, die alleen voedsel zoeken, overleven en zich voortplanten. Zo zit eigenlijk heel het leven in elkaar. Zou dat bij de mens ook zo zijn? Zou de enige reden voor het bestaan zijn te overleven en de soort in stand te houden?" Op dat moment ging het licht niet aan. En er was ook geen donder, bliksem of whatever, maar ik ervaarde dat God tot mij sprak en een doel met mijn leven had. Zoiets is een heel persoonlijke ervaring. Maar ik accepteerde het. In het begin was het voor mij vooral een theoretisch weten: er is gewoon een God en die wil met mij te maken hebben, punt. Maar ik heb gemerkt dat het een persoonlijke God is die begaan is met mij. Geen theoretische abstracte waarheid.' 

Heb je sinds die tijd nog wel eens getwijfeld? 
'Nee, niet fundamenteel. Het geloof gaf me veel helderheid en vertrouwen. Bijvoorbeeld toen ik na twee jaar gestopt ben met m'n studie electrotechniek. Mijn ouders vroegen wat ik dan wilde. En ik zei: "Met mensen op straat gaan praten over het geloof." Zij vonden me gestoord. Waar wilde ik dan van gaan leven? Ik was echter overtuigd van mijn keuze en had het gevoel dat God het ook wilde. Dat was heibel in de keet. Logisch, want mijn ouders hebben de oorlog meegemaakt. Opleiding staat voor hen voor de basis van de rest van je leven. Als er dan een zoon is die ineens iets heel vaags wil gaan doen, is dat een probleem. 
'Het is een soort test geweest. Stond ik er wel echt achter? Ook na die tijd heb ik echter nog wel eens getwijfeld. Dan dacht ik: "Het kan gewoon niet. Er is gewoon geen mogelijkheid zo in mijn levensonderhoud te voorzien. Maar hoe kan dat nu? Ik was er zo van overtuigd." Heel concreet zou ik een training bij Youth for Christ gaan volgen, maar daar zagen ze mij aanvankelijk helemaal niet zitten. Had ik het dan toch bij het verkeerde eind gehad? Toen merkte ik dat ik toch op God wilde en kon vertouwen.' 

En vind je dat je sinds die tijd de waarheid in pacht hebt? 
'De Waarheid heeft mij in pacht.' 

Sommige mensen denken dat het geloof in feite voortkomt uit eigen onzekerheid. Dat de zin van het leven in een hiernamaals geplaatst wordt om de willekeur en het onrecht in deze wereld te kunnen hanteren. Draagt het leven het doel niet in zichzelf? 
Scheele peinst. 'Draagt het leven het doel in zichzelf...? Is de inhoud van de fles de fles zelf...? Volgens mij is dat een contradictio in terminis... Als dat zo is, is alles mogelijk. Dan zijn er geen normen en waarden meer. 

Dan ben je je eigen norm, je eigen zin. Het onderscheid tussen goed en slecht vervaagt dan. Terwijl ik denk dat ieder mens een besef van goed en kwaad heeft. En waar komt dat vandaan; het besef dat wij morele wezens zijn, dat we geen dieren zijn? Ik denk persoonlijk dat God het besef van goed en kwaad in ons gelegd heeft. Dat komt niet uit onszelf.' 

En opvoeding dan? 
'Ja, het geweten kan wel op een bepaalde manier gevormd worden. Het is de spiegel waarin je jezelf beschouwt. Maar die spiegel kan beschadigd raken. En wat is nou de juiste norm? Waar moet je je geweten aan spiegelen? Als je je aan Hitler spiegelt kom je er goed vanaf. Maar als je je aan moeder Theresa spiegelt, denk je: "Nou, misschien zou ik wel eens wat meer kunnen doen." En als je jezelf aan Jezus spiegelt.' Scheele lacht theatraal. 

Is christen-zijn daarmee de zin van het leven volgens jou? 
'Ach. Dit leven is maar een tijdelijke zaak. Ik leef niet alleen maar voor het hier en nu. Ik geloof dat er een wereld zal komen waarin er geen degeneratie meer plaatsvindt. Dat houd ik voor ogen. De zin van m'n leven is nu dingen doen, die ook dan nog van belang zijn. Het christendom an sich boeit me niet zo. Ik ben Jezus-fan. Het christendom heeft er ook nog wel eens een potje van gemaakt en doet dat soms nog steeds. Maar ik denk dat je Jezus niet moet beoordelen op wat de paus of een dominee zegt, maar op grond van wat hij zelf gezegd en gedaan heeft.' 

En door de dingen te doen die straks nog van belang zijn ben je nu een soort profeet van de nineties? 
'Zou een profeet dat van zichzelf weten? Ik weet het niet. Ik heb wel een roeping. Een taak. Ik geloof niet dat dit leven de uiteindelijke bestemming is en wil niet alleen voor mezelf en voor m'n eigen lol leven. De geest van God kan in je wonen en helpen om het kwaad te overwinnen in jezelf. Je kunt met die hulp het kwaad in jezelf aan het kruis nagelen. En dat is wat God wil. Daarom is Jezus ook gestorven: voor onze zonden. Die boodschap zal ik uitdragen. Ik heb altijd met andere mensen over het geloof willen praten. Dat is van lieverlee alleen maar erger geworden. 'Wat mensen er verder mee doen is aan hen. Het geloof is een heel persoonlijke zaak. Maar het is ook historie, menselijke geschiedenis die we na kunnen pluizen. Het is allebei. Niet alleen een zweverig gevoelsverhaal. Geloof en wetenschap bedrijven; dat hoeft elkaar niet uit te sluiten. Vandaar mijn boek. 

 

Commentaar:
Heel goed artikel! Wat kan een mens nog meer wensen?

 

   

 

geef hier je feedback over deze pagina of op de inhoud
copyright © 1997-2003, Peter Scheele
een project van WEBinSIGHTs