|
|
Precies 138 jaar na
Darwins Origin
of Species gaat Peter
Scheele in de
tegenaanval. 24
November verschijnt
het boek waarmee
Scheele, bekend van EO-straatinterview-
programmas als 'Peter', hoopt af te rekenen met de evolutietheorie.
Volgens de Jezus-fan
is het sinds de schepping 'genetisch bergafwaarts' gegaan.
Vanwaar dit zeer pretentieuze project?
Tekst: Maarten Post
Foto: Sander van der Maden
|
Jezus-fan Peter Scheele
Lets beat Darwin |
| Twee oorbelletjes, linnen gympies
en een heel vlotte babbel. Temidden van z'n Jezus-merchandise
in Studio Dubbel en Dwars in Eindhoven, komt Peter Scheele
(35) in eerste instantie net zo over als op tv: een gast met
veel bravoure die de waarheid in pacht meent te hebben. Hij
maakt de ene grap na de andere en serveert koffie in Jezus-
fanclubmokken. Aan de muur hangt een 'touched by the Master'-cap.
Toch blijkt dat beeld van de televisiemaker al snel te eenzijdig.
Slechts zeer af en toe zet hij 'm op de automatische EO-piloot.
Scheele geeft serieus antwoord op vragen zonder ook maar een
keer te reagerenmet een tegenvraag, een middel waarvan hij
zich in zijn straatinterview- programma's nogal eens bedient.
Hij blijkt er bovendien geen moeite mee te hebben om zijn
eigen twijfels en onzekerheid te bespreken, de pretentieuze
'Let's beat Darwin'-posters op de kast ten spijt.
'Let's beat Darwin'. Dat is het motto van het project dat
momenteel al Scheeles tijd in beslag neemt. Eerder sprak Scheele
na een training bij Youth for Christ mensen op straat
aan over het geloof, richtte hij de Jezus-fanclub op en debuteerde
hij in 1987 bij de EO, waarvoor hij inmiddels ruim honderdvijftig
programma's heeft gemaakt. Op 24 november, dezelfde datum
waarop Darwins Origin of Species in 1859 uitkwam, zal
zijn boek Degeneratie: het einde van de evolutietheorie
verschijnen.
'De evolutietheorie klopt van geen kant. En dat is
logisch, want Darwin had geen enkel benul van de complexe
biochemische werkelijkheid', aldus Scheele. Hij steekt een
zeer technisch verhaal af. Het DNA, eiwitstructuren, aminozuren,
genen en mutaties passeren de revue. Concluderend stelt Scheele
dat macro- evolutie een genetische onmogelijkheid is. Bovendien
komt hij met een wetenschappelijk alternatief op de proppen.
Met zijn 'degeneratiemodel' gaat Scheele ervan uit dat nie.uwe
variaties ten opzichte van de soort waaruit ze ontstaan zijn
genetisch armer zijn.
Voorwaar boude uitspraken voor iemand die geen biologie
gestudeerd heeft. Ben je onderlegd om dergelijke uitspraken
te doen? Is het hele project niet een grote publiciteitsstunt?
|
'Nee, dat is het niet. Het klinkt
inderdaad pretentieus, maar ik heb me echt in de materie verdiept.
Het boek is wel degelijk geschreven om inhoudelijk een punt
aan de orde te stellen. Elk argument dat ik gebruik, onderbouw
ik met citaten uit boeken die gewoon op de universiteit gebruikt
worden. Dat ik geen bioloog ben, beschouw ik zelfs als een voordeel.
Als je op de universiteit hebt rondgelopen kun je zo zijn opgevoed
dat je manier van denken automatisch in een bepaalde richting
gaat. Ik denk dat ik als buitenstaander een originele, frisse
kijk op de zaken heb.'
Denk je met deze theorie werkelijk 150 jaar biologische
wetenschap onderuit te halen? Heb jij het ei van Columbus
gevonden?
Scheele peinst. 'Kijk. Ik zal natuurlijk zeggen dat ik het
ei van Columbus gevonden heb. lk bedoel...' Hij lacht. 'Ja,
ik heb het ei van Columbus gevonden. 'Ik stel in ieder geval
een punt aan de orde. Of mijn theorie helemaal klopt zal wel
blijken uit reacties die ik erop krijg.'
Heb je al reacties gekregen?
'Via het internet krijg ik erg veel reacties. Op mijn homepage
staat namelijk een complete voorpublicatie van het boek. De
reacties leiden soms tot aanpassingen van de tekst. Ook wetenschappers
hebben gereageerd, met name uit Wageningen. Nog niet veel
die me afkraken trouwens. Wel wetenschappers die het fantastisch
vinden dat ik dit 'rnit'ratief genomen heb. Zij waarderen
het dat ik niet klakkeloos meega met de geaccepteerde kennis
van dit moment. Ik zet momenteel een comite van aanbeveling
op poten van wetenschappers die vanuit hun professie een kritische
kanttekening plaatsen en een aanbeveling doen.'
Waarom doe je eigenlijk al die moeite om de evolutietheorie
onderuit te halen?
'Ik denk dat de evolutietheorie een filosofisch interpretatiekader
voor biologen is geworden.' Ze hangen er biologische gegevens
aan op, zoals aan een kapstok. Als ze iets ontdekken, kijken
ze waar het past. En als ze iets aan het rekje kunnen hangen
zeggen ze: "Zie je wel: het zoveelste bewijs dat de evolutietheorie
klopt".'
|
Toch
kan ik me niet voorstellen dat je puur door wetenschappelijke
interesse gedreven wordt.
'Dat klopt. De evolutietheorie gaat veel verder dan alleen maar
biologische waarheid. Voor biologen is de evolutietheorie een
interpretatiekader, maar voor de mensen van alledag die niet
diep in die materie zitten, is het een filosofie, een levensovertuiging
of zelfs een religie. Ik denk dat het zover gaat dat de evolutietheorie
de basis is van niet-christelijk en atheistisch denken in de
westerse wereld. Sinds Darwin hebben mensen die niet in God
willen geloven een verstandelijk argument om dat niet te doen.'
Dat argument wil je onderuit halen?
'Dat is ten diepste de reden voor mij. Als de evolutietheorie
zo zwaar.weegt en de vorm van een filosofisch of religieus
systeem aanneemt, een argument wordt voor mensen om niet meer
in God te geloven, dan moet daar maar eens wat aan gedaan
worden. 'Ik ga puur wetenschappelijk te werk. Er staat niet
een bijbeltekst in het boek, want dat is voor mensen die niet
in de bijbel geloven geen argument. Nou goed, dan zal ik proberen
met puur wetenschappelijke argumenten te laten zien dat een
redelijk alternatief voor de evolutietheorie mogelijk is.
En aan de degeneratie moet de conclusie verbonden worden dat
het begonnen moet zijn met een creatie van in complexiteit
verschillende oertypen of iets dergelijks. Daar wijd ik dan
ook over uit.'
Dus dat is waar je eigenlijk naar toe wil?
'Ik wil God als Schepper teruggeven aan de mens.'
Als een Schepper van degenererende wezens?
'Nou, dat niet. God heeft volgens mij wel degelijk volmaakte
wezens op de wereld gezet. Het is alleen al vrij snel faliekant
mis gegaan. Wanneer precies weet ik niet. Wellicht is de hoeveelheid
straling en giftige stoffen in de atmosfeer, die genetische
kopieerfoutjes veroorzaken, na de zondvloed sterk toegenomen.
|
'Dergelijke vragen worden
in het boek echter niet behandeld. Ik stel slechts vast dat
op genetisch niveau sprake is van degeneratie. En wat betreft
de waarom-vraag: wij kunnen de drijfveren van God niet blootleggen.'
Wil je in feite niet gewoon mensen bekeren, net als in
je tv-programma's?
'Nee, want dat kan ik niet. Ik denk alleen wel dat er een
God is en dat Hij met mensen te maken wil hebben. En het is
niet helemaal in orde als mensen zeggen "ik wil niets
met God te maken hebben", omdat ze het leven aan Hem
te danken hebben. 'Op allerlei wijzen probeer ik dat.aan de
orde te stellen. Maar op een manier waarvan ik hoop of denk
dat mensen het niet onprettig vinden. Ik ben helemaal niet
vies van humor of confrontatie. Ik probeer discussies aan
te zwengelen, mensen aan het denken te zetten, te prikkelen.
Maar ik ben niet zo dat ik mensen tegen wil en dank het evangelie
door de strot wil duwen.'
Hoe kijk je aan tegen atheïsten?
'Ik denk dat het leven zoals het nu geleefd wordt, niet het
leven is zoals God het bedoeld heeft en ook niet zoals Hij
het gemaakt heeft. Dat Hij heel andere dingen voor ogen had.
Maar het is grandioos mis gegaan. Ik denk dat God van plan
is een nieuwe wereld te maken en dat Hij een plan met ons
heeft. Maar als mensen daar niets mee te maken willen hebben,
wat moet je dan? Als ik straks zeg: "Je bent een aardige
|
gozer. Zullen we zo
een pilsje gaan drinken en vrienden worden?" Kun je zeggen:
"Leuk en aardig maar ik ga straks weer naar huis. Laat
maar zitten." Dan houdt het op. Ik heb alleen wel zoiets
van: laten we er eens over praten voordat je definitief de keuze
maakt dat je niks met God te maken wil hebben.'
Wanneer ben je zelf met het geloof in aanraking gekomen?
'Grappig genoeg ben ik eigenlijk tot geloof gekomen door de
evolutietheorie. Ik was een jaar of zestien en werd op de
middelbare school met die theorie geconfronteerd. Ik wilde
toen weten hoe het in elkaar zit. Of er een God is die de
wereld geschapen heeft. Ik had er geen vrede mee om te leven
zonder dat te weten. Het maakt nogal een verschil of je er
toevallig bent, of dat er een God is die een plan met je heeft.
Ik ben toen op onderzoek uitgegaan. Heb allerlei boeken gelezen.
Was geabonneerd op Kijk.
'Bovendien moest ik op het VWO een biotoop onderzoeken. Ik
had toen herderstasjes gedroogd. Ik dacht: "Het is toch
wel ongelofelijk! le hebt zo'n zaadje, daar komen worteltjes
uit, om het te laten groeien. Dan volgt een stengeltje, voor
de blaadjes. Die dienen ervoor het zonlicht op te vangen zodat
fotosynthese plaats kan vinden, zodat het plantje kan groeien
en er bloemetjes aan kunnen komen. Bloemetjes om bijen te
lokken, die moeten zorgen voor bevruchting en zaadjes. Zaadjes
die zich kunnen verspreiden zodat nieuwe plantjes ontstaan."
|
|
|
| 'Alles van zo'n plantje is erop gericht
om te leven en de soort in stand te houden. Ik dacht toen: "Dat
is gek zeg. Dat geldt ook voor konijnen, die alleen voedsel
zoeken, overleven en zich voortplanten. Zo zit eigenlijk heel
het leven in elkaar. Zou dat bij de mens ook zo zijn? Zou de
enige reden voor het bestaan zijn te overleven en de soort in
stand te houden?" Op dat moment ging het licht niet aan.
En er was ook geen donder, bliksem of whatever, maar ik ervaarde
dat God tot mij sprak en een doel met mijn leven had. Zoiets
is een heel persoonlijke ervaring. Maar ik accepteerde het.
In het begin was het voor mij vooral een theoretisch weten:
er is gewoon een God en die wil met mij te maken hebben, punt.
Maar ik heb gemerkt dat het een persoonlijke God is die begaan
is met mij. Geen theoretische abstracte waarheid.'
Heb je sinds die tijd nog wel eens getwijfeld?
'Nee, niet fundamenteel. Het geloof gaf me veel helderheid
en vertrouwen. Bijvoorbeeld toen ik na twee jaar gestopt ben
met m'n studie electrotechniek. Mijn ouders vroegen wat ik
dan wilde. En ik zei: "Met mensen op straat gaan praten
over het geloof." Zij vonden me gestoord. Waar wilde
ik dan van gaan leven? Ik was echter overtuigd van mijn keuze
en had het gevoel dat God het ook wilde. Dat was heibel in
de keet. Logisch, want mijn ouders hebben de oorlog meegemaakt.
Opleiding staat voor hen voor de basis van de rest van je
leven. Als er dan een zoon is die ineens iets heel vaags wil
gaan doen, is dat een probleem.
'Het is een soort test geweest. Stond ik er wel echt achter?
Ook na die tijd heb ik echter nog wel eens getwijfeld. Dan
dacht ik: "Het kan gewoon niet. Er is gewoon geen mogelijkheid
zo in mijn levensonderhoud te voorzien. Maar hoe kan dat nu?
Ik was er zo van overtuigd." Heel concreet zou ik een
training bij Youth for Christ gaan volgen, maar daar zagen
ze mij aanvankelijk helemaal niet zitten. Had ik het dan toch
bij het verkeerde eind gehad? Toen merkte ik dat ik toch op
God wilde en kon vertouwen.'
En vind je dat je sinds die tijd de waarheid in pacht
hebt?
'De Waarheid heeft mij in pacht.'
Sommige mensen denken dat het geloof in feite voortkomt
uit eigen onzekerheid. Dat de zin van het leven in een hiernamaals
geplaatst wordt om de willekeur en het onrecht in deze wereld
te kunnen hanteren. Draagt het leven het doel niet in zichzelf?
Scheele peinst. 'Draagt het leven het doel in zichzelf...?
Is de inhoud van de fles de fles zelf...? Volgens mij is dat
een contradictio in terminis... Als dat zo is, is alles mogelijk.
Dan zijn er geen normen en waarden meer.
|
Dan ben je je eigen norm, je eigen
zin. Het onderscheid tussen goed en slecht vervaagt dan. Terwijl
ik denk dat ieder mens een besef van goed en kwaad heeft. En
waar komt dat vandaan; het besef dat wij morele wezens zijn,
dat we geen dieren zijn? Ik denk persoonlijk dat God het besef
van goed en kwaad in ons gelegd heeft. Dat komt niet uit onszelf.'
En opvoeding dan?
'Ja, het geweten kan wel op een bepaalde manier gevormd worden.
Het is de spiegel waarin je jezelf beschouwt. Maar die spiegel
kan beschadigd raken. En wat is nou de juiste norm? Waar moet
je je geweten aan spiegelen? Als je je aan Hitler spiegelt
kom je er goed vanaf. Maar als je je aan moeder Theresa spiegelt,
denk je: "Nou, misschien zou ik wel eens wat meer kunnen
doen." En als je jezelf aan Jezus spiegelt.' Scheele
lacht theatraal.
Is christen-zijn daarmee de zin van het leven volgens
jou?
'Ach. Dit leven is maar een tijdelijke zaak. Ik leef niet
alleen maar voor het hier en nu. Ik geloof dat er een wereld
zal komen waarin er geen degeneratie meer plaatsvindt. Dat
houd ik voor ogen. De zin van m'n leven is nu dingen doen,
die ook dan nog van belang zijn. Het christendom an sich boeit
me niet zo. Ik ben Jezus-fan. Het christendom heeft er ook
nog wel eens een potje van gemaakt en doet dat soms nog steeds.
Maar ik denk dat je Jezus niet moet beoordelen op wat de paus
of een dominee zegt, maar op grond van wat hij zelf gezegd
en gedaan heeft.'
En door de dingen te doen die straks nog van belang zijn
ben je nu een soort profeet van de nineties?
'Zou een profeet dat van zichzelf weten? Ik weet het niet.
Ik heb wel een roeping. Een taak. Ik geloof niet dat dit leven
de uiteindelijke bestemming is en wil niet alleen voor mezelf
en voor m'n eigen lol leven. De geest van God kan in je wonen
en helpen om het kwaad te overwinnen in jezelf. Je kunt met
die hulp het kwaad in jezelf aan het kruis nagelen. En dat
is wat God wil. Daarom is Jezus ook gestorven: voor onze zonden.
Die boodschap zal ik uitdragen. Ik heb altijd met andere mensen
over het geloof willen praten. Dat is van lieverlee alleen
maar erger geworden. 'Wat mensen er verder mee doen is aan
hen. Het geloof is een heel persoonlijke zaak. Maar het is
ook historie, menselijke geschiedenis die we na kunnen pluizen.
Het is allebei. Niet alleen een zweverig gevoelsverhaal. Geloof
en wetenschap bedrijven; dat hoeft elkaar niet uit te sluiten.
Vandaar mijn boek.
|
|
Commentaar:
Heel goed artikel! Wat kan een mens nog meer wensen?
|